0 - 12 Ay Bebek Gelişimi

Bebekler İçin Zeka Geliştirici Oyunlar

Bebekler için zeka geliştirici oyunlar nelerdir? Ay ay bebeğin zihinsel gelişimini sağlayan etkinlik önerileri.

Beyin gelişimi anne karnında başlar ve bebek doğduktan sonra da devam eder. Bebeğin zihinsel gelişimi için doğumundan sonra desteklenmesi gerekir. Bebekler için zeka geliştirici oyunlar bu anlamda faydalı olacaktır.

Bebeklerin etkinliklerinde algılayabilme, dikkatlerini toplama, kelime dağarcığını arttırma, sözlü anlatımlarını teşvik etme, el göz koordinasyonlarını, kalem kullanma becerilerini geliştirmenin yanı sıra eşleştirebilme, değişik ilişkiler kurabilme, gruplama, sıralama, eksik tamamlama ve karşılaştırma yapabilme gibi zihinsel işlevleri kolaylaştıracak çalışmalara yer verilmeli. Bebeğin gelişim düzeyini dikkate alarak, neyi yapamadıkları, başaramadıkları göz önüne tutularak yapabildiği etkinliklerden başlamak gerekir.  

Oyuncak Seçerken

Ay Ay Bebekler İçin Zeka Geliştirici Oyunlar ve Etkinlikler

1. Ay

Bebeğin görme alanı içinde göz hizasında 15-25 cm uzakta, renkli, sesli, hareketli nesneler bulundurarak ona doğru yaklaştırabilirsiniz. Bol bol konuşarak, gülebilirsiniz. Çıkardığı seslere karşılık verebilirsiniz. Ses çıkarması için cesaretlendirebilirsiniz. Kulağına yakın mesafelerden çıngırak, zil gibi değişik sesler dinletebilirsiniz. Yeni doğanın kulağının yakınında çıngırak ya da zil sallayabilir ya da el çırpabilirsiniz. Bebeğin tepkisini, sesin geldiği yöne bakmaya çalışmasını sağlayarak izleyebilirsiniz. Yeni doğanın daha önceden tanıdığı oyuncağın sapını (çıngırağın) avucunun içine yerleştirebilir ve parmaklarıyla oyuncağı kavramasını sağlayabilirsiniz. İşitsel algı ve ritim duygularını geliştirmek için şarkılar, ninniler söyleyebilirsiniz. Böylece ritim duygusunu geliştirebilirsiniz. Çocuğa tutacağınız 20-30 cm ponponu çocuğun göğsünün ortasından alnına doğru, göz hizasında, sağdan sola daire çizecek şekilde hareket ettirebilirsiniz. Bebeğin izlemesi için dikkatini ponpona çekmeye çalışmalısınız.

1-3. Ay

Çıngırağı bebeğin görme alanı içinde sallayarak onun dikkatini çekmeye çalışabilir, çıngırağı görme alanının bir ucundan diğerine doğru hareket ettirebilirsiniz. Bebeğin hareket eden çıngırağı gözleriyle takip edip etmediğini gözlemleyebilirsiniz. Bebeğin el ve ayak bileklerine renkli uyarıcı olarak yün veya bez bilezik takarak uzun uzun izlemesini sağlayabilirsiniz. Bebek kendi görüş alanı içinde objeleri yakalamaya ve çevresindeki her şeye dokunabilmek için uzanmaya başlar. Hepsini tutmak, dokunmak, ağzına götürmek, 59 hissetmek ister. Bunun için çıngırak, yumuşak oyuncak vb. gibi oyun malzemelerini sunabilirsiniz.

3-5. Ay

Bebeğe çeşitli nesnelerde renklerde ve görünümlerde oyun malzemesi sunulmaya çalışılmalıdır. Bebek tamamen tanıdığı, her şeyini öğrendiği, keşfedecek bir şey bulamadığı nesnelerle oynamaktan sıkılabilir. Zaman zaman materyallerde değişiklik yaparak veya yeni materyaller sunarak ilgisini çekmeye çalışabilirsiniz. El ve ayağına renkli ses çıkarabilen bilezikler takabilirsiniz. Çocuğun kolayca yetişebileceği bir mesafeye ayna koyabilirsiniz.

6. Ay

Bebekle oynarken bir oyuncağını saklayıp bebeğin bir arayış içinde, oyuncağın ortaya çıkmasını bekleyip beklemediğini gözlemleyebilirsiniz. Oyuncaklar bebeğinize pek çok şey öğretecektir. Bu nedenle; ona farklı boyut, şekil ve dokularda farklı biçimlerde kullanılabilen oyuncaklar sunabilirsiniz. Bu oyuncakların ağza alınabilecek türde, sağlık koşullarına uygun, bazılarının ses çıkaran cinsten olmasına dikkat edebilirsiniz. Olayların var oluş amacı olduğunu, değişebileceğini öğretmek için; hareketler ve çeşitli sonuçlarını çeşitli örneklerle, açık seçik şekilde sunabilirsiniz. Örneğin; bir topu itip ona yuvarlandığını söyleyebilirsiniz.

12-36 ay bebek gelişimi

6-8. Ay

  • Bol bol konuşarak şarkı söyleyebilirsiniz.
  • Her iki eline oyuncak vererek oynamasını sağlayabilirsiniz.
  • Karşılıklı alma-verme oyunu oynayabilirsiniz.
  • Küçük silgi nesneleri tutması için cesaretlendirebilirsiniz.
  • Yüzünü bir nesnenin arkasına saklayıp çıkararak “ce-e” oyunu oynayabilirsiniz. Aynı oyunu çocuğun yüzünü bir bez ile örterek tekrarlayabilirsiniz.

9-12. Ay

Bebeğin bu dönemde zihinsel gelişimini desteklemek için insanlarla ve nesnelerle iletişim kurmasını sağlayabilirsiniz. Çoğu gelişmiş olarak doğuşta bebekte var olan beyin hücrelerinin gelişmesi, beyin hücrelerinin harekete geçmesi ve diğer hücrelerle iletişim kurmasıyla sağlanmaktadır. Beyin hücrelerini harekete geçirecek şey ise beyne gidecek mesajlardır. Bebek bu nedenle ne kadar çok şey işitebilir, ne kadar çok şey görebilir ve ne kadar çok şey tadabilirse beyin hücreleri arasında mesajlar o kadar çok gidip gelecek ve böylece beyin gelişimini destekleyebileceksiniz.

Ulaşamayacağı bir yere sevdiği, ilgisini çeken bir oyuncağı koyarak elde etmesi için uğraşmasını destekleyebilirsiniz. Parlak renkli nesneyi çocuğa vererek bir süre oynamasını sağlayabilirsiniz. Sonra nesneyi bebekten alarak ucu görünecek bir şekilde örtünün altına koyabilirsiniz. Çocuk örtüyü kaldırıp altındaki oyuncağı bulduğunda ödüllendirebilir, bulamazsa oyuncağı örtünün altından çıkarıp gösterebilir ve tekrar aynı şekilde saklayıp bebeğin bulmasını isteyebilirsiniz. Bebeği kucağınıza alıp ayna karşısına oturabilirsiniz. Bir kendinizin, bir bebeğinizin ismini söyleyerek ve göstererek bebeğin dikkatini çekebilirsiniz.

Bebeğin kendisini aynada göstermesini isteyebilirsiniz. “Ali nerede?”, bebek kendisini doğru yerde gösterdiğinde onu ödüllendirebilirsiniz. Yardım gerekiyorsa soruyu tekrar sorabilir ve önce kendinizi gösterip sonra soruyu yine tekrar ederek, bebeğin kendisini göstermesini sağlayabilirsiniz. Çocuğun sevdiği bir oyuncağı gözü önünde kolay açılacak şekilde, bir kâğıda sarabilirsiniz. Çocuktan oyuncağı bulmasını isteyebilirsiniz. Aynı oyunu kolay açılıp kapanan bir kutuyla da oynayabilirsiniz. Hayal gücünü geliştirmek ve kavramsal düşüncelerin düzene girmesini teşvik etmek için kısa hikâyeler okumaya başlayabilirsiniz. Kitaplarda sayfanın 3/4’ünün resimli, 1/4’ünün yazılı olmasına özen gösterebilirsiniz.

1-2 Yaş

Çocuğunuza her tür sesi açıklayın; hayvan sesleri, araç seslerini, müziğin vb. sese çok duyarlı olduğundan; kapı gıcırtısı, kâğıt hışırtısı gibi seslerden de haberdar olmasını sağlayabilirsiniz. Saymaya ve sayıları kullanmaya başlayabilirsiniz. Önce kendinizin, sonra bebeğinizin parmaklarını kullanabilirsiniz. Her şeyin özelliklerinden bahsedebilirsiniz. Örneğin; kuşların ve uçakların uçtuğunu, arabaların, “düüüt” sesi çıkararak gittiğini tutkalın yapışkan, yünün yumuşak olduğunu, topların yuvarlak olup yuvarlandığını; ama tuğlaların köşeli olduğu için yuvarlanmadığını anlatabilirsiniz. Her şeyin rengini söyleyebilirsiniz. Sert yumuşak gibi zıtlıkları açıklayabilirsiniz.

Elinde tuttuğu kalemi veya topu çocuğa göstererek önce, örtünün altında saklayarak ve sonra çıkararak çocuğa gösterebilirsiniz. Bu oyunu sırasıyla yastık ceket altında saklayarak yapabilirsiniz. Sonra nesneyi en son sakladığı yerde (ceket veya hırkanın altında) bırakabilirsiniz. Çocuğa “Kalem nerede?” veya “Top nerede?” diye sorabilirsiniz Çocuk nesneyi ceketin altından çıkardığında onu ödüllendirebilirsiniz. 61 Çocukla birlikte oynarken, oynadığınız oyuncağı çocuğun gözünün önünde yüksekçe bir dolaba veya masanın üstüne koyabilirsiniz. Çocuğu oyuncağı alması için cesaretlendirerek teşvik edebilirsiniz.

Çocuğun bir araç kullanarak (sandalye veya sedir üstüne çıkmak, blok veya bir sopadan yararlanmak gibi.) oyuncağı almasını gözlemleyerek ve onu ödüllendirebilirsiniz. Bol bol kısa hikâyeler içeren resimli kitaplar okuyabilirsiniz. Resimleri hakkında bilgi verebilirsiniz. Zıtlıkları gösterebilirsiniz. (uzun kalem, kısa kalem, küçük top, büyük top vb.) Basit şarkı, şiir ve tekerlemeler öğretebilirsiniz. Çocuk kendini problem çözmeye teşvik edecek malzemelerle daha çok ilgilendiği için ona sokulup çıkarılacak delikleri olan oyuncaklar dizilecek bloklar, doldurup boşaltılan kutular vb. materyaller sağlayabilirsiniz.

müziğin bebek gelişimine etkisi

3 Yaş

Çocuğa büyük kâğıtlar, kurşun kalem, pastel boya ve kuru boya vererek resim yapmaya özendirebilirsiniz. Önce tek tek adlarını sayarak çocuğun nesneleri tanıyıp tanımadığını anlayabilir ve özelliğini söylediğiniz oyuncakları size vermesini isteyebilirsiniz. “Bana kırmızı kovaları ver.” , “Bana büyük arabaları ver.”, “Bana aynı büyüklükte olan topları ver.” gibi… 3 küpten köprü yapabilir ve çocuğa model olabilirsiniz. Çocuğa 3 küp vererek köprü yapmasını isteyebilirsiniz. Gerekirse yardımcı olabilir ve çocuğu köprü yapmak için cesaretlendirebilirsiniz. Çocukla birlikte önceden hazırladığınız değişik boyutlardaki nesnelerle önce büyükküçük, uzun-kısa ile ilgili oyunlar oynayabilirsiniz.

Örneğin; “Bana büyük bebeği ver.” diyebilirsiniz. Ardından küçük bebeği isteyebilirsiniz. Daha sonra oyuncaklar içinden büyük bebeği ve küçük bebeği bulabilir, yan yana koymasını isteyebilirsiniz. Büyük- küçük oyununu doğru olarak oynayıp bitirdikten sonra, “uzun-kısa” oyununa geçebilirsiniz. Çocuğun yaşına uygun resimleri içeren bir kitabı, çocuğun resimlerini görebileceği şekilde tutabilirsiniz. Resimlerdeki olayı anlatabilir ve diğer sayfalardakileri de çocuğun anlatması için onu cesaretlendirebilirsiniz.

Çocuğa sorular sorarak neden sonuç ilişkisi kurmasına, olayları doğru sıralamasına yardımcı olabilirsiniz. Çocuğun önüne değişik nesneler ve oyuncakları koyabilir ve birer birer renklerini sorabilirsiniz. Çocuk bir oyuncağın rengini doğru söylerse, onu ödüllendirebilirsiniz. Çocuk bir oyuncağın rengini doğru söylerse onu ödüllendirebilirsiniz. Sözel olarak çocuktan oyuncağı kutunun önüne, arkasına, üstüne, yanına, altına, koymasını isteyebilirsiniz. Çocuk doğru yaptığında, onu aferin diyerek ödüllendirebilirsiniz. Bilemediğinde istediğinizi tekrarlayarak veya yaparak gösterebilirsiniz.

Kaynaklar:

  • Çocuğun Gelişimi ve Eğitimi – Bilişsel Gelişim – MEGEP
Yorumları Göster

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.